The Orthodox Corruption of Scripture

The Orthodox Corruption of Scripture – książka z dziedziny krytyki tekstu Nowego Testamentu, napisana przez Barta Ehrmana i wydana w roku 1993. W 2011 ukazało się drugie poszerzone wydanie tej książki. Książka zajmuje się intencjonalnymi zmianami tekstu Nowego Testamentu dokonanymi przez „proto-ortodoksów”. Popularną wersją tej książki jest Przeinaczanie Jezusa.

Dawni krytycy tekstu winę za powstanie wariantów tekstowych zrzucali na heretyków. Ehrman natomiast główną winę zrzucił na „proto-ortodoksów” (termin utworzony przez niego). Przez ortodoksję Ehrman rozumie tę formę chrześcijaństwa, która zwyciężyła w IV wieku, przez „proto-ortodoksję” rozumie tę formę, która w II-III wiekach poprzedzała ją. Do „proto-ortodoksów” zalicza Ignacego Antiocheńskiego, Polikarpa, Justyna Męczennika, Ireneusza z Lyonu, Tertuliana, Hipolita Rzymskiego, Klemensa Aleksandryjskiego i Orygenesa. Ehrman twierdzi, że kopiści zmieniali tekst Nowego Testamentu w kierunku doktryny, która zwyciężyła w IV wieku. Zmiany, które wprowadzali dotyczą głównie chrystologii.

Wśród zmian dokonanych przez „proto-ortodoksów” Ehrman wyróżnia kilka grup, jedna z nich była zwrócona przeciw adopcjonistom (omawia je na stronach 47–118), inna jest konsekwencją walki z separacjonistami (strony 119–180), a jeszcze inna zwrócona jest przeciw doketom (strony 181–261). W rozdziale szóstym zastanawia się nad złożonością problemów, z jakimi musieli się uporać „proto-ortodoksi” w ich walce z patrypasjanizmem oraz modalizmem.

Jako jeden z przykładów ingerencji dokonanej przeciwko separatystom Ehrman podaje 1 J 4,3:

Jako przykłady interpolacji dokonanych przeciwko doketom podaje Łk 22,43-44; 24,12; „syn Boży” w Mk 1,1.

Książka spotkała się z pochlebnymi recenzjami i uznano ją za ważny wkład w rozwój krytyki tekstu NT. Wytknięto jej jednak wyciąganie zbyt daleko idących wniosków. Daniel Wallace wytknął, że mamy przynajmniej jeden przykład wiernie przekazywanego tekstu NT: Papirus Bodmer XIV-XV i Kodeks Watykański. Zgodność pomiędzy nimi jest wyższa niż zgodność pomiędzy jakimikolwiek innymi dwoma wczesnymi rękopisami Nowego Testamentu, a dzieli je od siebie 100–150 lat. Przykład ten jest dowodem na to, że przynajmniej w niektórych przypadkach kopiści starannie kopiowali tekst. Wallace powołał się również na brak jakichkolwiek dowodów na to, by we wczesnym chrześcijaństwie niszczono oryginalne rękopisy Nowego Testamentu. Todd Brewer zarzucił, że Ehrman prawdopodobnie przecenia wpływ debat chrystologicznych we wczesnym chrześcijaństwie na kształt tekstu NT.